Verbeteringen tuigage SO32

[Kapt. Bob]

Een goede rekvrije neerhouder zou hetzelfde effect kunnen hebben als een overloop.

Stel de mast en de giek zijn gefixeerd, door  de schoot dan te vieren gaat het zeil ook naar buiten terwijl de vorm niet veranderd.

Een idee?

[BRENSA]

Ik ben een beginnende zeiler maar denk toch dat er een verschil zit tussen de werking van de neerhouder en een overloop. Met de overloop kan je het grootzeil meer naar loef trekken en hierdoor nog iets scherper aan de wind gaan. Volgens mij gaat dat niet lukken met een neerhouder. Met meer wind en de overloop naar lij zal het verschil denk ik niet zo groot zijn met een goede neerhouder. Maar ik kan er naast zitten.

[Faran]

De neer houder is belangrijk bij het voor de wind varen. Doet niet veel met de bolling van je grootzeil. Met de overloop regel je de bolling van het grootzeil bij het aan de wind varen - weinig wind overloop naar loef = bolling van het grootzeil naar de mast. Veel wind - overloop naar lei en dan is de neerhouder wel van belang, je wil die wind zo snel mogelijk uit je grootzeil hebben.

[anneguus]

ik blijf voor een overloop in de kuip opteren, zodanig dat je de grootschoot gemakkelijk in de hand kunt nemen en kunt lossen  in vlagen, dat scheelt een rif en je kunt lekker hard varen als het wat door waait met iets ruimere wind. ik zie niet dat je regelmatig de grootschoot kunt lossen en aanhalen via de lier op het kajuitdak. De neerhouder inderdaad doet niet veel met de bolling van het grootzeil. ik blijf ook zeggen dat het gebruik van rekvrije vallen en smeerrepen essentieel is. zonder dat is de investering van een overloop weggegooid geld. door de grote rek van de lijnen die Jeanneau standaard levert is elke trim verdwenen zodra je druk in het zeil hebt. 20 tot 30 cm rek op het grootzeilval heb je zo.

[Anilla]

Op mijn lei stond geschreven loef en lij
 

[Anilla]

Ik lees hier toch wel veel zin en onzin over het gebruik van een overloop en neerhouder. Het is goed om eerst de grond beginselen eens door te nemen.
http://beterzeilen.nl/zeilen/zeiltrim/de-beginselen-van-zeiltrim.html#more-6

De mogelijkheden om de vorm van het grootzeil te regelen zijn talrijk. Een korte opsomming met de voornaamste doelen.

• Val - bolling voorste deel grootzeil
• Onderlijk stekker - bolling voor onderste deel groot zeil
• Cunningham hole - vlakker maken van het zeil bij meer wind
• Achterstag - buiging van de mast veel spanning haalt diepste punt naar voren
• Schoot - aanstroomhoek van het zeil (meer eigenlijk niet)
• Overloop - vookomt dat de schoot de vorm van het achterlijk te veel beinvloed
  
• Neerhouder - regelen van de twist

Het grootste probleem bij de trim van het grootzeil is dat alle middelen elkaar beinvloeden (ook de trim van de fok overigens).

Om even in te zoomen op de overloop en neerhouder waar het grootste deel van de discussie over gaat. De overloop heeft als primair doel dat de schoot de giek naar binnen brengt zonder dat het achterlijk volledig wordt dicht getrokken. Wanneer dus veel twist gewenst is dan moet de overloop naar loef gezet worden. Hierdoor hoeft de schoot niet te strak te worden aan getrokken. Ook is een rodkicker dan practisch omdat je dan in staat bent de giek omhoog te duwen.

Bij vlagerig weer is het overigens vele malen handiger om bij aandewindse koersen de overloop te laten gaan dan het lossen van de schoot. De hele trim van het zeil word dan veel minder beinvloed en kan ook veel sneller weer terug gezet worden. Lossen van de schoot geeft veel te veel verandering aan de laterale trim waardoor ook weer roer correcties nodig zijn enz.

Ik hoop dat dit helpt.

Groeten, Bob

[zeilbootcato]

Ben het grotendeels eens met Bob eens, behalve over het laatste stukje.

De Fantasia heeft ook de neiging om met vlagerig weer snel uit zijn roer te lopen. Ik houd dan ook altijd de grootschoot in de hand om op tijd te kunnen vieren (is niet hetzelfde als loslaten). Het voordeel van het vieren van de grootschoot is het toenemen van de twist waardoor mn bovenin de mast de meeste druk van het grootzeil wegvalt. Vanwege de lange arm van de mast geeft dit het meeste effect naar mijn idee.

Wel heb ik de achterlijktrekker naar de kuip gemaakt en een cunninghamhole geïnstalleerd om het zeil zo vlak mogelijk te krijgen. De overloop gebruik ik of aan de wind met heel licht weer, iets naar loef met losse schoot, of bij ruimere wind naar lij. Dan komt ook de neerhaler zo nodig in actie.

Een grote hulp hierbij zijn tell-tales aan de achterkant van het grootzeil. Als de bovenste naar lij krult (en de andere niet) heb je te weinig twist en veroorzaakt bovenin de mast veel zijwaartse en geen voorwaardse druk. Tell-tales zijn makkelijk te maken of te koop in zakjes en te bevestigen ter hoogte van iedere zeillat.
Groet, Marcel.

[tedp]

Jan en alleman heeft flink losgebrand op dit onderwerp!

Ook ik gebruik de telltales op het grootzeil om te kijken naar de trim van het achterlijk. Maar ik kijk ook naar het killen van de voorzijde van het zeil. Zonder overloop en zelfs met een Cunningham en een flink versterkte neerhouder begin je niets tegen het killen. Het introduceren van twist door te spelen met de overloop aan loef is niet zinvol als je met harde wind de boot zoveel mogelijk rechtop wilt zeilen. Mijn ervaring is dat je met een plat zeil en de overloop aan lij een hoop helling uit een boot haalt.

Vandaar dat ik sterk inzet op een overloop. Het wordt onderstreept door ervaringen van anderen met de SO32.

[anneguus]

Tja, dat klopt allemaal wel, maar de SO32 is best een raar bootje. in de standaarduitvoering zeilt ie eigenlijk voor geen meter als er eens een leuk windje komt, vooral aan de wind is dat een probleem, op vlak water lukt het dan nog wel, maar met de steile golfslag van het IJsselmeer kan je dan echt niet meer hoog aan de wind varen. Al de voorzieningen die Anilla noemt ontbreken op een standaard SO32, dus als je leuk wilt zeilen zal je een hoop moeten veranderen. dat is een kwestie van tijd en geld investeren. het interessante van deze discussie is daarbij wat dan wel zinvolle maatregelen zijn en wat niet. zo heb ik er wat spijt van dat ik een goedkope overloop heb, ik kan de kar ook niet met een talie verstellen. aan de andere kant merk ik dat aan de wind zeilend ik het killen van het grootzeil wel kan tegen gaan, zeker met een rif erin, maar dan moet ik de overloop kar meestal flink naar loef zetten: de snelheid is er dan wel uit, de boot zeilt dan voor geen meter meer. bij Bft 5 op het IJsselmeer haal ik dan amper hoeken van 100 graden ware koers bij het opkruisen. wel houd ik daarbij dan de snelheid er lekker in, zo'n 5,5 tot 6 knotsen. ik accepteer dan een wat killend grootzeil. haal ik dat killen er helemaal uit dan kom ik wel hoger aan de wind, maar loopt de boot niet meer. het zeilplezier is dan wel weg, de boot hobbelt en mijn vrouw heeft het dan wel gezien.

[tedp]

Volgens mij hebben alle brede toerboten met weinig diepgang hetzelfde probleem van loefgierigheid. Ik hoor wel eens vaker van dit soort klachten. Opvallend is dat de KMZ uitvoeringen van de 32 het helemaal niet zo slecht doen. Dat heeft toch met de roeren te maken en met problemen met varen onder helling.

Het aan de wind varen met een brede boot heeft zijn grenzen. Het is geen smalle racer die je plat op z'n kant kunt varen bij 30 graden hoogte. Dus die 50 graden hoogte waarbij je nog 6 knopen loopt is niet zo slecht.

De kwaliteit van de zeilen is nog niet aan de orde geweest. Ik heb betere zeilen dan er standaard bij zitten, maar hoe goed ze zijn weet ik niet. Wel valt het op dat het voorzeil hoog aan de wind goed blijft staan terwijl het grootzeil al kilt als een gek. Het voorzeil lijkt me OK, maar het grootzeil zal ik pas kunnen beoordelen als er een overloop op zit.

De Australische SO32 eigenaar waar ik informatie van heb schijnt met laminaatzeilen te varen met een brede overloop op het dak, en daar zelfs wedstrijden mee te winnen.

[tedp]

Deze week gearriveerd: complete set overlooprail + wagen + keerblokken + steunen van Harken.

Het is een rib uit m'n lijf, maar het is me een partijtje mooi spul.... De overloopwagen loopt op kogeltjes en alle blokken zijn voorzien van kogellagers.

Ik ga een overloop op het dak zetten volgens de methode van onze Australische collega:

[Johnny mc Miller]

Het ziet er werkelijk gelikt uit Ted, SUPER

Ik hoop echt, dat het je brengt wat je er van verwacht hebt. en hoor het graag.

Wanneer het echt een wereld van verschil is, dan ga ik het ook doen, maar de begeerte moet niet groter zijn dan het bezit. Dan bedoel ik de inleg-rendements-verhouding moet wel in overeenstemming zijn.

Het wordt een spannende zomer
Ik hoor het graag.

[tedp]

Die foto is (nog) niet van mijn boot, maar van het Australische voorbeeld. 
Als ik het er op ga zetten volgen uiteraard de foto's.

Ik heb het materiaal provisorisch geassembleerd hier thuis staan. Gisteren al de zaak op het dak afgetekend. Er moeten een paar gaten in de rail worden geboord en dat doe ik liever thuis. De rail van 1.50 meter hoeft niet te worden ingekort, hij is precies goed. Het spul is wel loodzwaar, dat moet ook vanwege de krachten die er op komen.

Ik ga geen RVS steuntjes maken op de plaats van de oude schootputtings, maar ik ga eerst iets proberen met twee haken of beugels die onderin de rail zitten en in de ogen grijpen. Het gaat om het opvangen van de verticale trekkracht van de schoot. Daarmee ontlast je de steunen, die zoals bekend door de sandwichconstructie van het dak worden vastgezet met bouten. Ik wil geen schade aan het dak.

[tedp]

Nadat ik afgelopen weekend de maten genomen heb op de boot heb ik gisteravond de rail geassembleerd. Nog even de onderdelenlijst:

R32HB - 32mm CB rail, 150 cm lang
T3242B - 32mm CB overloopwagen met rubber hulpstuk voor het schootblok en 4:1 vertraging
1849 - stel verhogers met draaibare voet (het duurste onderdeel)
E3230 - eindstukken met 3:1 vertraging (enkel blok en hondsvot)
2466 - 40mm carbo schildpadblok
1986 - 44mm verticaal valblok
2662 - 75mm tweeschijfs carbo schootblok

De werklast van de rail en de overloop gaat tot 1265 kg, het blok gaat tot 1100 kilo. De breeksterkte is natuurlijk veel hoger. De werklast is berekend op een vlaag van 40 knopen bij vol tuig en een piekbelasting als je in een golf klapt. Dat vraagt om 1200 kg. Volgens mij ben je bij dat soort omstandigheden terug naar 2e rif, dus het is zwaar overbemeten. Tevens is rekening gehouden met de plaats van de schoot in het midden van de giek.

overzicht opzet:




Gisteravond zoals gezegd heb ik de zaak in elkaar gezet en overal waar nodig gaten geboord. In de einden van de rail zitten nu 10 mm gaten voor de M10 bout waarmee het eindstuk vast wordt gezet. Die bouten moest ik speciaal bestellen, want niemand heeft verzonken kop M10 bouten in voorraad.



Ik wilde de schildpadblokken aanvankelijk op de rail zetten, maar dan zou de stuurlijn langs de railverhogers gaan schuren. Ik heb de blokken dus op de railverhoger zelf gezet, door daar twee gaten in te boren (4.2 mm) en daarin een M5 draad te tappen. Het materiaal is volgens mij zwaar gegoten aluminium.

]

De plaats van het blok betekent dat je de wagen niet helemaal naar loef kunt trekken, maar dat heb ik toch niet nodig. Het gebruik van de rail zal beperkt zijn tot een beetje aan loef of helemaal naar lij.

Nu moet ik een stel RVS borgplaten laten maken voor het onderdeks. Ik gebruik de voet van de verhogers om op een stuk papier een mal te tekenen.



Ik houd jullie op de hoogte van de ontwikkelingen.

[Anilla]

Ziet er prachtig uit zeg. Dit gaat zeker helpen bij de grootzeil trim. Verwacht niet gelijk resultaat je zult er ook mee moeten leren werken.


Succes, Bob