Incident met zeeschip Hoek van Holland

[tedp]

Bij de aanloop Maas afgelopen zondagavond ging iets goed fout en het liep maar net goed af. Wij hadden ons bij de MV boei aan de zuidzijde van de oversteekplaats voor jachten op VHF 3 aangemeld bij centrale Maasmond. Ik zag al eerder verder naar buiten het silhouet van een stilliggend schip, tegen het zonlicht in, en concludeerde dat die op de ankerplaats aan de zuidzijde lag.

Eerst observeerden we de scheepvaart voor ons die de Maasmonding in en uit voer, daarna ging ik een minuutje naar beneden om de kaart en onze positie te checken voorafgaand aan de oversteek. Toen ik weer boven kwam zag ik in de schittering van de zon een zeeschip bakboord achter zitten op hooguit een kwart mijl, dat ons met hoge vaart naderde. Ik dook naar het roer, gooide de automaat er af en gaf een blindgier naar stuurboord. Toen bleek dat het schip langs ons zou gaan legde ik de boot stil. Kortste nadering was ca. 100 meter. Het bleek te gaan om het ms Emerald onder Maltese vlag, dat onder loodsaanwijzing voer.

Vervolgens heb ik Maasmond gebeld met woordelijk de volgende mededeling: Ik dacht dat ik onder begeleiding voer en ik word hier bijna voor m'n donder gevaren door die Emerald.

Snel overleg tussen de centrale en de loods. De loods zei dat 'die meneer voor hem langs had gelegen'. Waarop ik hem gevraagd heb of hij ooit van geluidsseinen had gehoord. Veel gesputter van de loods, die er de brui aan gaf, maar van centrale Maasmond heb ik tot driemaal toe uitvoerig excuus gehad over de VHF. Daarna ben ik keurig begeleid over de route heen, waar het die avond erg druk was.

De moraal

De grootste fout ligt bij mijzelf, omdat ik niet heb ingeschat dat het stilliggende schip misschien de loods oppikte en daarna naar binnen zou komen. Ik had beter moeten kijken. De centralist van Maasmond heeft een fout gemaakt omdat hij het niet heeft zien aankomen en mij niet gewaarschuwd heeft. Hij heeft daarvoor herhaaldelijk zijn excuus gemaakt, heel goed van die man. Hij zal wel geschrokken zijn. De loods op de Emerald begrijp ik niet. Het zou wel eens kunnen zijn dat hij mij niet eens heeft gezien. Ik ben zelf stuurman geweest en heb ook weleens dit soort situaties meegemaakt. Je gaat altijd aan de toeter hangen als er iemand voor je over loopt, die je kennelijk niet ziet. Waarom is dat niet gebeurd???

Moeten we nu vreselijk angstig worden om ons met ons jachtje tussen de grote vaart te begeven? Natuurlijk niet. Het blijft altijd een kwestie van kijken, kijken en kijken en wanneer nodig de VHF grijpen. Problemen ontstaan altijd wanneer er meer fouten tegelijk worden gemaakt, zoals deze keer. Ik heb er wel weer iets van geleerd en gelukkig kunnen we het navertellen. 

[anneguus]

Ik heb  een paar keer bij die oversteek soortgelijke ervaringen gehad, waarbij een keer de begeleiding helemaal fout zat. Maar pas in actie kwam nadat ik zelf aangaf dat ik op de aanbevolen koers niet vrij zou varen van een tweetal carriers. De carriers losten het probleem op door aan te geven dat ze beide achter me langs zouden varen (waren beide Nederlandse schepen), waarvoor ze toch een forse koerswijziging moesten doorvoeren. Bij goed zicht lijkt het veiliger je niet te melden, bij slecht zicht? Dan maar met de AIS.

[h.kes]

Ik heb vorige week daar nog de oversteek gemaakt en had niet de indruk onder "advisory control"te zitten (sorry, luchtvaartterm). Komt u maar hoor meneer zei de meneer op kanaal 03. Moest wel de vaart eruit halen omdat er een grote ferry met 17 kts binnenliep . Had ik al gezien op de AIS. Je hebt dus wel meldingsplicht maar het blijft eigen verantwoording. Met je eens dat er wel even getoeterd had mogen worden...........

[tedp]

Tja, die loods deed of z'n neus bloedde. Als er iets was gebeurd had hij voor de groene tafel gestaan. Ten aanzien van de begeleiding door Maasmond heb ik meestal niet zoveel klachten. Maar je kent het spreekwoord? Waar gehakt wordt vallen spaanders.

[Anilla]

Hoi Ted,

Een heftige ervaring en het bewijst eens en te meer dat de eindverantwoording echt bij jezelf blijft. Met het aantal scheepsbewegingen bij de nieuwe maas is het inderdaad echt spannend en verbaast het me niets dat het wel eens mis gaat. Veel wordt nu automatisch gevolgd en daarom is het des te belangrijker om je goed aan te melden. Voor een zeilboot bestaat de kans dat je anders niet in het systeem zit! Is geen excuus natuurlijk maar wel de realiteit.

Op de grevelingen luister ik vaak naar de verkeers begeleiding en dan hoor je inderdaad wel eens vreemde dingen. Ook worden de aanwijzingen nogal eens genegeerd met alle gevolgen van dien. Wat het meeste mis gaat is dat kleine schepen die oversteken nogal eens denken het niet te halen als ze daarvoor toch een oproep gehad hebben. Vaak gaat de tanker die je ziet aanstormen echt er achter langs (spannend). Voor een loods is er dan niets vervelender iemand weer terug te zien gaan. Op dat moment is er voor een grootte tanker weinig meer te doen. De echt grote jongens hebben trouwens zo goed als geen speling omdat ze de vaargeul niet uit kunnen.

Maar de maasmond blijft een spannend kruispunt dat wij slechts als bange konijntjes kunnen oversteken.

Groeten, Bob

[tedp]

Het belangrijkste probleem is dat je op een zeilboot niet nauwkeurig kunt peilen omdat je zo beweeglijk bent en geen nauwkeurig kompas hebt. Als de kompaspeiling van een ander schip voldoende verandert (naar voren of naar achteren) is er geen gevaar voor aanvaring. Op een zeeschip heb je een gyro-repeaterkompas op de brugvleugel waarmee je het nauwkeurig kunt vaststellen. Op een zeiljacht is het giswerk.

Bange konijntjes? Nou, ik zou het niet zo willen opvatten. Het enige dat echt fout ging in ons geval is dat ik onvoldoende achter me heb gekeken, anders had ik hem zien komen en de verkeersleiding geattendeerd. Zoals je zegt, de eindverantwoordelijkheid ligt bij jezelf. Deze loods is heel scherp op de haveningang gaan zitten vanaf de zuidelijke aanloop voor de zeevaart. Ik denk ook dat hij mij niet heeft gezien, maar daar kom je nooit achter.

Het probleem is dat de oversteekplaats voor jachten door de bouw van de 2e? 3e? Maasvlakte heel ver naar buiten is komen te liggen. Daardoor krijg je meer risico van zeescheepvaart die plotseling achter je opduikt terwijl je vooral het verkeer in de geul zelf zit te observeren. De gouden regel bij het oversteken van scheepvaartroutes is zoveel mogelijk loodrecht, en dat kan hier niet.

[Anilla]

De bange konijntjes vergelijking sloeg niet op jouw Ted maar was meer algemeen bedoeld. 

Niet haaks kunnen oversteken is trouwens typisch voor hoe het hier geregeld is. Als je dat in Engeland niet exact doet lig je aan de ketting voor je het weet.

Groeten, Bob

[tedp]

Met die konijnen zit het wel goed, Bob!   Volgens mij moeten we allemaal veel meer ontspannen omgaan met het oversteken van scheepvaartroutes. Ik denk dat mensen onnodig bang worden gemaakt. Als je je houdt aan een paar regels gaat er minder mee fout dan wanneer je als voetganger een drukke weg oversteekt. Maar de lering van dit geval is dat je ook rekening moet houden met het onverwachte, en dan adequaat reageren. Die lui daar op de brug van zo'n zeeschip zijn ook maar een mens...

Wat ik in dat verband niet graag zou doen is het oversteken van de 'rotonde' van scheepvaartroutes bij de Hinder. Daar komt alles bij elkaar uit het Nauw van Calais, de Theems, de Westerschelde en de rest van de Noordzee. We lagen in Oostende met een grote groep Engelse wedstrijdzeilers, die alleen maar daar doorheen kunnen zijn gekomen. Je kunt er maar beter omheen gaan.