Achterstag spanner

[tonsurton]

Tijdens onze vakantie ontdekt dat ik toch meer spanning op rolgenua wil, aan de wind.
Met een vaste achterstag met spruit (32i)
Ik wil graag de achterstag laten zitten zoals die nu zit.
Ik zou graag willen weten hoe jullie dit opgelost hebben.

Groet Hilko
 

[anneguus]

ik heb aan het spruitstuk een enkelschijfsblok bevestigd (daar is net genoeg ruimte voor op de pen in het spruitstuk) en naast de bestaande puttings van de achterstag extra puttings gezet. een enkele dyneema lijn van de ene putting door het blok aan het spruitstuk en aan het andere part een vioolblok  met daaronder een vioolblok met hondsvot en klem. het onderste vioolblok heb ik wat hoger zitten en niet direct op de putting, want dan kan je 'm moeilijk uit de klem krijgen (klem zit dat te dicht op dek). ik heb er een paar spanners tussen die ik over had, maar een lijntje kan natuurlijk ook. gezien de kracht die ik nodig heb om de boel strak te zetten, had ik achteraf  liever een 6 loper gehad. de bestaande achterstag zit er dus nog op als veiligheid. er is in de achterstagspanner een keer een harpje gebroken (merkloos type) en toen was ik erg blij met de veiligheid, want dat gebeurde bij een stevige westen wind in het zeegat bij Terschelling. ik koop dus geen merkloze harpjes etc. meer op plaatsen die belast worden. Wichard kost een paar centen meer, maar je hoeft ze maar 1 keer aan te schaffen.

[Kapt. Bob]

Het borgen van de achterstag is erg belangrijk. Goed dat je er aan hebt gedacht.

Is het enkelschijfs blok eentje waardoor een staaldraad loopt? Welk type is dit?

[anneguus]

door het enkelschijfsblok loopt een dyneema 10 mm lijn, het is een Lewmar blok, type weet ik niet meer, en hangt met een bij het blok horend harpje aan de pin van het spruitstuk, samen met de oorspronkelijke gespruite rvs achterstagen.

[anneguus]

Oh ja, bijn avergeten; ik heb onder de oude en nieuwe putting op de spiegel ook hardhouten steunplaten gemonteerd, want de gelcoat begon te scheuren. dat is als garantie indertijd nog gerepareerd, maar kennelijk konden de extra krachten van de achterstagspanner niet goed opgevangen worden. het zit al weer 5 jaar naar tevredenheid.

[tedp]

Ik heb de spruit vervangen door een spaninrichting. Enkelschijfs blok aan het achterstag waar normaal de spruit zit, dyneema lijn vanaf één putting door het blok, takeltje op de andere putting. In de onderstaande fotopagina zie je de manier waarop ik het opgelost heb, inclusief de typenummers van de blokken. Met een borg op het takeltje zodat je hem niet te ver kunt lossen. Veel effect merk ik niet van de achterstagspanner, mijn hoogte aan de wind verbetert niet zichtbaar.

Waarschuwing: je kunt je mast wel erg sterk onder spanning zetten. Ik heb mijn mast er nog niet af gehaald om het te beoordelen (komende winter), maar het zou best kunnen zijn dat ik hem krom heb getrokken. Of staat de mast normaal gesproken al een beetje krom? Hoe is dat bij jullie?

Volgens een tuiger die ik er bij heb gehad in Engeland staat dit tuig trouwens overeind zonder achterstag, door de pijlstand van de zalingen.

http://jeanneauforum.nl/forum/gallery/?sa=view;id=240

[anneguus]

Ik merk ook niet zoveel effect van de achterstagspanner, hooguit dat het grootzeil iets mooier staat bij veel wind aan de wind zeilend. En dat de voorstag iets minder doorhangt. Maar je bereikt dat natuurlijk ook door de originele achterverstaging flink strak te zetten. Gezien de beperkte effecten zie ik niet direct een dan met ruime wind weer te ontspannen. Het beperkte effect komt mede zeker door het aangrijpingspunt van de voorstag boven in.

Mijn mast is nog kaarsrecht, is afglopen winter er af geweest, maar met zo'n 4 lopertje kan ik natuurlijk niet zo veel kracht zetten als jij, Ted.

Al met al zou ik de investering met wat ik nu weet dus niet meer doen. Overloop levert meer op.

[tedp]

Bij mij is de mast wat 'krom' afgesteld door die man in Engeland, nadat ik een klein bultje had waargenomen in het spoor van het grootzeil. Ik was bezorgd dat de mast geknakt was in al het slechte weer maar dat was volgens hem niet zo. Het afstellen heeft hij gedaan zonder het achterstag en alleen met het hoofd- en onderwant, en met een spanningsmeter er bij. Het leek me dat hij wist wat hij deed, maar als ik het navoel vind ik de hoofdwanten wel erg stijf staan.

Het handboekje van Jeanneau zegt dat bij 20-25 knopen wind aan lij de zaak iets los mag hangen, maar dat neem ik niet waar. Als je het hoofdwant stijf zet komt er een kromming in de mast doordat de schuine zalingen de zaak naar voren drukken. Met je onderwanten houd je dat weer tegen.

Met andere woorden, het achterstag doet bij mij niet veel meer. Misschien moet ik de hoofdwanten wel een slagje lossen.

Vorig jaar had ik de mast beduidend anders staan. Dat was nog gedaan door Krijgsman. Maar toen het in de haven een keer van opzij ging stormen, kwam het hele tuig in staande trilling doordat de mast ging pompen, nogal onplezierig. Dat heb ik dit jaar nog niet meegemaakt.

Al met al blijft het lastige materie, te meer omdat je geen zicht hebt op de ontwerpgegevens van het staand want en de gedachtegang die er achter zit.

[anneguus]

In het blad zeilen heeft ook gestaan hoe je zelf de spanning kunt "meten" en hoe je de juiste spanning kunt bereiken op de verstaging. Ik heb dat een keer geprobeerd, maar kwam op wel een erg hoge spanning op alle wanten uit, dat heb ik dus niet doorgezet. Het is ook mijn ervaring dat de trim van Krijgsman niet geweldig is. Dat trillen van de mast ken ik ook maar al te goed, verstaging strakker zetten lost dat wel voor een deel op. \

Ik stel de boel nu op gevoel. Na een paar keer zeilen merk ik dan dat de hoofdwanten wat rek hebben, dus die stel ik na. De onderwanten stel ik ook beetje voor beetje, inderdaad een beetje los aan lij bij 20 - 25 knopen, maar niet zo dat de spanner gaat rammelen. En na het stellen steeds weer de achterstag redelijk strak, want ik ben bang dat de hoofdwanten anders te veel moeten opvangen. Ik heb al eens haarscheuren bij  de puttings gekregen. Dat heb ik opgelost. Maar voor zover ik kan nagaan zitten er onder de de puttings van de hoofd- en onderwanten geen versterkingen ingelamineerd in het dek, alleen een stuk rvs plaat om de krachten wat te verdelen. Die draagt op een niet geheel vlakke ondergrond onder dek, dus of die plaat zo veel opvangt betwijfel ik. Misschien zet ik er nog wel eens een kunststof plaat onder of zo, maar niet eerder dan dat de noodzaak zich aandient of als de boel daar gaat lekken. Ik ben bang de de SO 32 wat betreft krachten op de puttings en dek niet erg doorgerekend is, lijkt me meer ervaring van de werf hoe ze dat doen. Uitgaande van de gemiidelde SO 32 huurder op de Middellandse Zee die bij 15 knopen wind er de brui aangeeft. Als je meer wilt zul je wat zelfwerkzaamheid moeten uitvoeren.

[tedp]

15 knopen wind in de Middellandse zee?? Nou, het kan daar anders ook goed poeieren!

Dat van die haarscheuren bij de wantputtings kan wel kloppen. Volgens mij hebben ze dat bij mijn boot ook gerepareerd. Ik zal eens goed kijken naar de puttings onderdeks. Een grotere RVS dubbelplaat zou ook nog wel eens kunnen helpen.

Als je kijkt naar de dikte van de wanten en van het achterstag is wel duidelijk waar de grootste belasting zit: in het want. Ik denk dat het achterstag een ondergeschikte rol speelt en zeker in mijn geval. Maar die sterke kromming in mijn mast kan wel wat minder. Misschien de hoofdwanten één of twee torns lossen zodat ik dan wat meer met het achterstag kan spelen zoals het hoort.

[anneguus]

natuurlijk poeiert het daar ook wel eens, maar hoeveel huurboten zie je dan nog zeilen?

[Kapt. Bob]

Anneguus, heb jij een torentuig of een 7/8 getuigde mast?

Bij de laatste kan naast een grotere spanning op het voorlijk ook buiging in de mast worden gekregen.

[anneguus]

De SO 32 is bijna topgetuigd, laten we zeggen 15/16, de mast flink krommen betekent bij zo'n tuigage m.i. dat er (te) grote krachten op de verstaging en puttingen kunnen komen.

[tedp]

Volgens mij krijg je hem alleen maar krom met de hoofdwanten, tenzij het want zodanig slap staat dat je met je achterstag invloed kunt uitoefenen (een tikje koppel op de masttop zet de zaak dan krom).

Bij mij staat de zaak krom zonder kracht op het achterstag. Dat komt door de trim die er in Engeland er aan is gegeven, met veel kracht op de hoofdwanten. De hoofdwanten drukken met de schuin geplaatste zalingen de mast naar voren. Ik ben daar steeds minder blij mee en ga daar z.s.m. mee bezig. Volgens mij is dat n.l. niet de bedoeling bij dit type mast.

Volgens mij krijg je op de SO32 bij een normale wantspanning met een achterstagspanner alleen een betere strekking van het voorstag. Dat is heel anders dan bij een verjongde mast met een 5/6 of 7/8 tuigage, die staat krom als een boog.

[anneguus]

Klopt helemaal Ted, ik merk dan ook niet zo veel effect van de achterstagspanner, kostte toch weer een paar honderd euri's. Achteraf zou ik de bestaande achterstag lekker aanhalen en zo laten staan. Ik blijf benadrukken dat m.i. de krachten op de puttings al gauw te groot kunnen worden voor de wijze waarop eea geconstrueerd is, dus ik kan me goed voorstellen dat je met al te strakke hoofdwanten niet helemaal tevreden bent. De mast is voor een lichte buiging ontworpen. Buigt ie niet genoeg naar het zin? Dan wordt het tijd om aan andere zeilen te gaan denken of een Dehler of X boot te gaan kopen.