Opladen service Batterij

[ylib]

Onlangs ben ik tot de constatatie gekomen dat wanneer mijn motor draait, enkel de motor-batterij opgeladen wordt en niet de service-batterij. Nu was ik vorig weekend op zoek achter de stuur-diodebrug welke eerst de motor-batterij oplaad en daarna overschakeld op de service-batterij om deze verder op te laden (deze diodebrug is waarschijnlijk stuk). Maar ik kon deze stuur-diodebrug niet vinden! Heeft iemand een idee hoe deze er uit ziet en waar dat deze geplaatst is (ik denk boven de motor onder de toegangstrap).

Een andere bedenking die ik me maak is dat ik een maand geleden, voor ik op vakantie vertrok, een zwaardere service-batterij heb gestoken (namelijk 100 A ipv de standaard 70A) Kan het zijn dat hierdoor de schakeling van de diodebrug niet meer werkt?

Ik heb te weinig kennis van electriciteit maar waarschijnlijk zijn er wel mensen op dit forum die mij een duwtje in de goede richting kunnen geven.

[lamanouk]

bij een so 45DS zit dit in het compartiment naast de batterijen onder het bed in de achtercabine; in dit compartiment zie je ook de achterkant van de hoofdschakelaars van de batterijen

even kijken in die omgeving?

[ylib]

Daar heb ik reeds gekeken maar daar zitten enkel de 2 batterijen en vertrekken de voedingskabels.
ps : deze zitten onder bed stuurboord en de hoofdschakelaars vd baterrijen zitten aan bakboord zijde

[Kapt. Bob]

In onze SO 29.2 ben ik in het motorcompartiment tegen het langsscheepse bakboord schot, vlakbij de hoofdschakelaars (volg je het nog...) het zwart blokje tegengekomen. Geen diodebrug maar een simpel automatisch schakelaartje met een veertje erin. Laad eerst de start- en daarna de service accu op.

De is schakelaar is duidelijk later aangebracht (extra accu is optie). Zat namelijk los... 

[Marien]

Dit is een scheidingsrelais. Schema's hiervoor kan je terug vinden op de Mastervolt site (of Victron, of......). Het relais schakelt extern dus is het goed mogelijk dat daar een onderbreking in het circuit zit waardoor dan alleen de start accu (de accu met de hoogste prioriteit) geladen wordt.

E.e.a werkt prima met een lader met 1 uitgang. Nu heb ik mezelf net een mooie Mastervolt lader met zelfs 3 uitgangen kado gedaan. Tja hoe dat nu in combinatie met dit relais of met een scheidingsdiode aan te sluiten, is mij nog even een raadsel. Helaas geeft de manual van de lader geen uitsluitsel.

Pjotr kan ons vast en zeker verder helpen.

[Pjotr]

Hi Marien,
Ik post jouw PB even omdat ik denk dat mijn antwoord hierop ook interessant kan zijn voor Ylib en andere forum leden.

Quote:
Ik heb de keuze gemaakt voor de IVO 12/25-3. Volgens mij is dit een goede lader voor de accu's bij ons aan boord.
Nu heb ik onlangs het bestaande circuit opgetekend en werd net geattendeerd door het onderwerp van Ylib dat bij ons op de boot geen diodescheiding is aangebracht in het laadcircuit vanaf de dynamo.
Kan jij me schetsen hoe ik de accu's, de IVO en de dynamo aan elkaar moet knopen.
Bedankt,
Marien.

Om je vraag voor wat betreft de schakeling te beantwoorden, de verbinding tussen de service- en start accu (banken) dient te worden gescheiden om te voorkomen dat je start accu samen met de service accu wordt leeg getrokken. Als jij aan boord geen diodescheiding hebt (weet je dit zeker?) dien je dit handmatig te regelen d.m.v. een (hoofdstroom) schakelaar. Jouw schakeling ziet er dan uit als op bijlage 1. Op de Mastervolt Ivo kun je 3 verschillende accu banken aansluiten, op uitgang 1 je service bank, op 2 of 3 de startaccu en dan blijft er een 3e aansluiting over om bijvoorbeeld een accu bank voor een boegschroef aan te sluiten. De laadstroomverdeler is geintegreerd in de lader!

De manier met de schakelaar is omslachtig en vooral onveilig; er bestaat een kans dat je het een keer vergeet waardoor je start accu ook wordt belast. Let er op dat indien een startaccu enigszins ontladen is (zeker wanneer deze al wat is verouderd) er een kans bestaat dat de startmotor niet meer goed genoeg rond gaat en de motor niet start. Met wk 6 stroom tegen wind voor de ingang van Dover Harbor (toeterende ferry vanuit Oostende achter je) wil je dit niet meemaken.

Beter (veiliger) is om een (BI) laadstroomverdeler toe te passen, schakeling zie bijlage 2. Laadstroomverdelers dienen te worden gecompenseerd omdat deze een spanningsval genereren waardoor er maar een laadstroom van enkel Ampères naar de accu’s overblijft. Dit gebeurd door middel van een compensatiediode en “fopt” als het ware de dynamo waardoor deze een hogere spanning genereert. Als alternatief kun je een elektronische laadstroomverdeler (Battery Mate) toepassen, deze heeft een verwaarloosbare spanningsval.

Hou er wel rekening mee dat de dynamo van de motor de accu’s nooit 100% zal laden. Hiervoor heb je een laadregelaar nodig in de vorm van een Alpha Pro regelaar. Deze zorgt er voor dat de dynamo volgens het 3-traps laadproces gaat laden en is temperatuur gecompenseerd om een veilig laadproces te garanderen.

De reden dat ik naar jouw accu capaciteit vroeg is omdat een 12V acculader minimaal 25% van de accu capaciteit dient te zijn, m.a.w. jouw Mastervolt IVO 12/25-3 kan een accu bank van ca. 100 Ah "comfortabel" laden. Comfortabel wil zeggen dat dit binnen een wat korter tijdsbestek gaat voor als je bijvoorbeeld maar kort in een haven blijft liggen, de specificaties van jouw IVO 12/25-3 geven een accu capaciteit op tot 250 Ah, ik zal dit toelichten a.h.v. een reken voorbeeldje.

Als ik me jouw accu's weer voor de geest haal, schat ik deze in op een 80Ah elk, jij hebt dus in totaal aan service accu's 240Ah aan capaciteit staan. De startaccu wordt in de berekeningen overigens niet meegenomen, omdat deze niet of nauwelijks ontlaad en direct wordt geladen door de dynamo van de motor. Bij een volledig ontladen accu en geen gebruik van andere gebruikers tijdens het laden zal het laadproces in jouw geval 240 Ah / 25A = 9,6 + 4 uur naladen = ca. 14 uur. Als je wel gelijktijdig andere gebruikers aansluit moet je de stroom die deze verbruiken van de laadstroom aftrekken.

In de praktijk mag volledig ontladen niet voorkomen omdat dit maar een aantal keer mogelijk is, daarna kun je ze weggooien. In de praktijk mag je jouw natte lood-zuur accu's maar tot max 50% ontladen (je moet er dus van uit gaan dat je maar 50% van de accu capaciteit ter beschikking hebt).
De laadtijd bij 50% ontlading wordt dan: (50%*240) / 25 = 4,8 + 4 uur = ca. 9 uur, een nachtje in de haven dus (tenzij de stroomvoorziening op de steiger niet tijd geregeld is en halverwege de nacht afslaat).

Ik hoop dat dit e.e.a. verduidelijkt.

[Pjotr]

Aan Ylib,

Ik kan je geen antwoord geven of en waar je laadstroomverdeler zich in jouw boot bevind (ik heb een ander type), de schema's die ik in mijn vorige post heb toegevoegd geven je een indicatie in welk circuit je moet gaan zoeken (begin bij de dynamo van de motor, volg de bedrading en voordat je bij de accu komt moet je iets zijn tegen gekomen, indien geinstalleerd).

Het is niet aannemelijk dat door het wisselen van de accu's de laadstroomverdeler is gesneuveld, mits je iets verkeerd hebt aangesloten of sluiting hebt gemaakt.
Controleer vooral de bedrading op slechte contacten en meet (multimeter) tot waar er spanning staat op de circuits om de fout te vinden.

Indien je de laadstroomverdeler hebt gevonden kun je hem door laten meten door een specialist.

Succes!

[Pjotr]

PS nog een opmerking:
Werken met 12 of 24 V systemen lijkt onschuldig omdat de spanning laag is en je niet zoals bij 230 of 400 V een "opdonder" krijgt.

Hierin zit niet het gevaar, dit schuilt in de hoge stromen die er kunnen lopen. Je moet je realiseren dat bij lage spanning er een hoge stroom loopt (bij het starten van een motor wel tot enkele honderden ampères!).
Indien er bij dergelijke stroomsterkten kortsluiting wordt gemaakt ontstaat er een enorme hitte die letterlijk binnen luttele seconden enorme schade aan de installatie kan veroorzaken of de boel in de brand kan steken.

- Koppel bij werkzaamheden aan elektrische circuits ten alle tijde de accu af.
- Controleer nadrukkelijk de werkzaamheden voorafgaand aan terug aansluiten van de accu.

Indien je niet weet waar je mee bezig bent laat het dan over aan een specialist om krante-artikelen over afborrelende boten als gevolg van brand te voorkomen.....

[Marien]

Pjotr bedankt voor je uitleg. Ik ga in ieder geval voor de schakeling van bijlage 2.

Toch nog even voor de duidelijkheid; compenseert de gewone laadstroomverdeler ook de spanningsval, of moet ik daar toch de BatteryMate voor toepassen. Het prijsverschil is immers aanzienlijk.

[Pjotr]

Marien,
De gewone laadstroomverdeler (-s uitvoering) compenseert de spanningsval. De spanningsval is er dus wel maar door het foppen van de dynamo genereert deze een hogere spanning zodat de benodigde spanning om de dynamo's op een juiste manier te laden er wel is.

De battery mate is een elektronische uitvoering die beter presteert waardoor er nauwelijks een spanningsverlies is (en daardoor minder energie verlies).
De battery mate is een hoogwaardiger product en kost meer.

Succes met je keuze.

[Marien]

Pjotr,

De laadstroom verdeler is leverbaar met en zonder sense aansluiting. Volgens een schema, gedownload van de Mastervolt site, compenseert alleen de uitvoering met de sense de spanningsval, voor uitvoeringen zonder de sense moet de dynamo spanning worden verhoogd. Bedoel je met het foppen dus het gebruik van de sense? Volgens dat zelfde schema loopt er een draad naar de D+ op de dynamo. Deze moet losgenomen worden en op de sense aansluiting op de verdeler worden aangesloten. Vervolgens wordt B+ met de ingang van de verdeler verbonden. Vanaf de sense op de verdeler moet er ook een draad naar de spanningsregelaar. Dit moet gesoldeerd worden waarbij de regelaar losgenomen moet worden.

Een heel verhaal, dus ik dacht; eerst maar even meten. De dynamo geeft 14,6V af. Volgens mij is dit dus te laag voor het gebruik van een verdeler zonder sense contact. Vervolgens dan maar het internet afgezocht naar het type Hitachi dynamo in de hoop een datasheet o.i.d. te vinden, maar zonder resultaat.

Al met al kom ik dus geen stap verder. Morgen eerst maar eens wat dynamo leveranciers gaan bellen. Wie weet kunnen zij me informatie verstrekken over deze dynamo in kwestie.

[Pjotr]

Marien,
Voor de duidelijkheid, er zijn 3 typen laadstroomverdelers;
- Elektronisch
- Conventioneel zonder sense aansluiting
- Conventioneel met sense aansluiting

Een elektronische laadstroomverdeler heeft nauwelijks een spanningsval zodat er geen compensatie nodig is.

Een conventionele laadstroomverdeler genereert een spanningsval van 0,6-0,7V, dit als gevolg van het gebruikt van diodes. Om de accu's toch op een juiste manier te laden dient de spanning die de dynamo (of lader) genereert te worden aangepast.

Bij de uitvoering waarbij de laadstroomverdeler niet is uitgevoerd met een compensatiediode (sense aansluiting) dient op een of andere andere manier de uitgaande spanning van de dynamo te worden verhoogd (aanpassen van de spanningsregelaar). Hiertoe moet de handleiding van de dynamo worden geraadpleegd.

Bij laadstroomverdelers met een diode compensatie (sense of -s uitvoering) wordt het aanpassen van de uitgaande spanning van de dynamo door de laadstroomverdeler gedaan. Hiertoe moet idd de sense aansluiting van de dynamo losgenomen worden en aangesloten op de laadstroomverdeler. Deze moet op zijn beurt weer worden aangesloten op de spanningsregelaar van de dynamo (en het cirkeltje is rond).

Wellicht ten overvloede: de sense draden meten de spanning direct op de polen van de accu en corrigeren de uitgaande spanning van de lader of de dynamo om de juiste laadspanning te genereren. Hiermee wordt overigens niet alleen een laadstroomregelaar gecompenseerd maar kan ook het spanningsverlies over de kabels.

B+ moet altijd (uiteraard) op de laadstroomverdeler worden aangesloten, dit is de voeding voor de positieve aansluiting van de accugroep. Deze is nu aangesloten op jouw accugroep (wel of niet via een accu keuze schakelaar)

[ylib]

Ik heb dit w.e. alle bedrading nagelopen. Was niet zo eenvoudig want deze verdwijnen in wachtbuizen en zijn moeilijk terug te vinden. i.i.g. heb alle contacten nagekeken. Alles leek mij ok. Heb 3 zekeringen van elks 7.5 amp die samen in een zwart blokje zitten bekeken en op hun plaats terug gezet. Uiteindelijk nog eens met de multi meter nog eens de batterij uitgemeten met een draaiende motor om te zien of deze oplaad of niet. En deze deed het! Dit is goed, ik weet dat het aan een slecht contact ligt maar ik weet echter niet waar  het probleem zich voordoet.
Dank aan eenieder voor de bijdrage.